Sarcoidose
Sarcoïdose in tatoeages
Aanhoudende bultjes of zwellingen in een tatoeage kunnen soms worden veroorzaakt door sarcoïdose.
Als u deze veranderingen opmerkt, is het belangrijk om ze te laten onderzoeken door een dermatoloog, bij voorkeur een met ervaring in huidaandoeningen die verband houden met tatoeages. Sarcoïdose kan een ernstige ontstekingsziekte zijn en moet altijd goed worden beoordeeld.
Belangrijk: als een zwarte tatoeage aanhoudende zwelling of harde bultjes vertoont, is verder medisch onderzoek altijd noodzakelijk. Negeer deze veranderingen niet.
Wat is sarcoïdose?
Sarcoïdose is een ontstekingsziekte waarbij kleine clusters van immuuncellen, granulomen genaamd, zich in verschillende delen van het lichaam vormen.
De longen en lymfeklieren worden het vaakst aangetast, maar ook de huid is regelmatig betrokken. Bij sommige mensen zijn huidveranderingen het eerste of enige zichtbare teken van de ziekte.
Het verloop van sarcoïdose varieert. In sommige gevallen verdwijnt de aandoening vanzelf, terwijl ze in andere gevallen chronisch kan worden en langdurige medische behandeling vereist.
Hoe ziet sarcoïdose eruit in een tatoeage?
Sarcoïdose in tatoeages uit zich meestal als stevige bultjes of zwellingen in de getatoeëerde huid. Het treft het vaakst zwarte of donkergekleurde delen van de tatoeage. De aangetaste huid kan jeuken, pijnlijk of gevoelig aanvoelen, maar soms veroorzaakt het weinig tot geen ongemak.
Deze veranderingen kunnen zich maanden of zelfs jaren na het zetten van de tatoeage ontwikkelen. In de tatoeagekliniek van het ziekenhuis in Alrijne zijn patiënten geweest bij wie deze huidafwijkingen tot wel 20 jaar na het zetten van de tatoeage ontstonden! Ze kunnen beperkt blijven tot de tatoeage zelf of samengaan met huidveranderingen elders op het lichaam.

Afbeelding 1. Sarcoïdose met een zwarte tatoeage op de romp.
Diffuse infiltratie en verheffing van de gehele tatoeage als gevolg van sarcoïdose.

Afbeelding 2. Sarcoïdale reactie bij permanente wenkbrauwmake-up.
Meerdere stevige papels en knobbeltjes in de gepigmenteerde delen van de wenkbrauwen.
Oorzaak
De precieze oorzaak van sarcoïdose is nog steeds onbekend. Men vermoedt dat het een combinatie is van genetische aanleg en omgevingsfactoren, zoals kleine vreemde deeltjes die het immuunsysteem activeren.
Wanneer sarcoïdose in tatoeages voorkomt, is het onduidelijk of de tatoeage zelf de oorzaak is. De huidige medische inzichten suggereren dat de tatoeage fungeert als een lokale trigger bij mensen die al een onderliggende aanleg voor sarcoïdose hebben, in plaats van de primaire oorzaak van de ziekte te zijn.
Uveïtis geassocieerd met tatoeages
Er bestaat ook een specifieke aandoening waarbij zwelling van zwarte tatoeages (granuloomvorming) gepaard kan gaan met ontsteking in de ogen, bekend als uveïtis. Dit kan symptomen veroorzaken zoals roodheid, oogpijn, lichtgevoeligheid, wazig zien of floaters (vlekjes in het zicht). In sommige gevallen kan oogontsteking tegelijk met zwelling van de tatoeage optreden, maar het kan zich ook afzonderlijk ontwikkelen. Omdat onbehandelde uveïtis kan leiden tot blijvende zichtproblemen, moeten nieuwe oogsymptomen in combinatie met veranderingen in een tatoeage dringend door een oogarts worden onderzocht.
De behandeling hangt af van de ernst en de betrokken organen. Bij aantasting van de ogen worden vaak ontstekingsremmende oogdruppels of -zalven voorgeschreven. In sommige gevallen kan de behandeling ook orale medicatie omvatten. Dit kunnen geneesmiddelen zijn zoals hydroxychloroquine, methotrexaat of, tijdelijk, orale corticosteroïden zoals prednison. Het precieze behandelplan wordt afgestemd op de individuele patiënt en meestal in overleg tussen een dermatoloog en een oogarts opgesteld.
Als u zwelling in een tatoeage heeft en oogklachten ervaart, meld dit dan aan uw dermatoloog. Een multidisciplinair onderzoek kan nodig zijn.
Alle inhoud en afbeeldingen op deze website zijn auteursrechtelijk beschermd. Medische foto's worden gepubliceerd met toestemming van de patiënt. Reproductie of verspreiding zonder voorafgaande schriftelijke toestemming is verboden.
